Rất nhiều người nói với tôi rằng họ sợ camera. Sợ bật máy lên không biết nói gì, sợ nhìn thấy mặt mình trên màn hình, sợ bị người khác đánh giá. Nhưng làm nghề đủ lâu, tôi nhận ra camera chưa bao giờ là vấn đề. Camera chỉ là một cái máy. Thứ khiến người ta sợ thật ra là khoảnh khắc phải đối diện với chính mình, không có lớp che, không có vai diễn, không có ai đứng ra nói thay.
Khi chưa hiểu mình là ai trước camera, con người ta rất dễ gồng. Gồng để nói cho tròn câu, gồng để tỏ ra chuyên nghiệp, gồng để giống một hình mẫu nào đó mà mình nghĩ là “đúng”. Nhưng càng gồng thì càng xa chính mình. Giọng nói bắt đầu khác đi, ánh mắt không còn tự nhiên, lời nói không còn chảy. Người xem có thể không phân tích được, nhưng họ cảm rất nhanh. Và khi cảm thấy không thật, họ rời đi.
Tôi gặp nhiều người ngoài đời nói chuyện rất duyên, rất có năng lượng, nhưng cứ bật camera lên là biến thành một phiên bản khác. Không phải vì họ kém, mà vì họ chưa từng hỏi mình một câu rất cơ bản: “Mình là ai khi đứng trước ống kính?” Họ chưa biết mình hợp nói chậm hay nhanh, hợp chia sẻ hay dẫn dắt, hợp kể chuyện hay giải thích. Khi chưa có câu trả lời đó, camera trở thành thứ gây áp lực, vì nó buộc bạn phải lựa chọn, trong khi bạn chưa sẵn sàng.
Thực ra, camera không làm bạn lộ điểm yếu, nó chỉ phóng to những gì đã có sẵn. Nếu bạn đang không chắc về bản thân, camera sẽ làm sự không chắc đó rõ hơn. Nếu bạn đang cố trở thành người khác, camera sẽ khiến sự gượng gạo lộ ra nhanh hơn. Nhưng khi bạn hiểu mình rồi, camera lại trở thành thứ rất hiền. Nó không đòi hỏi bạn phải hay hơn, chỉ cần bạn thật hơn.
Vì thế, trước khi học cách nói hay, tôi luôn khuyên mọi người học cách hiểu mình. Hiểu mình là kiểu người thế nào, nói ra sao thì thoải mái, đứng trước người khác với tâm thế gì thì không mệt. Khi bạn trả lời được những câu hỏi đó, nỗi sợ camera tự nhiên giảm đi rất nhiều. Không phải vì bạn giỏi lên đột ngột, mà vì bạn không còn phải diễn.
Camera không đáng sợ. Thứ đáng sợ là khi bạn đứng trước nó mà không biết mình đang là ai. Còn khi bạn đã hiểu mình rồi, camera chỉ còn là một công cụ để người khác nhìn thấy con người thật của bạn rõ hơn mà thôi.
